Món ăn ngày xưa đã hiếm: Bữa Cơm Nghèo Mà Ngon Của Làng Quê Xưa

Nhắc đến món ăn ngày xưa, ký ức đầu tiên hiện về với chúng tôi là cái đói triền miên. Ngày ấy, cả làng cả nước sống rất khổ. Suốt một thời gian dài từ khoảng 1964 đến 1986, bữa cơm của đa số gia đình chỉ quanh quẩn rau và tương cà, đói ăn gần như là trạng thái thường trực.

Người già ở quê – Video trên Youtube Sột Soạt Chấm Com

Món ăn ngày xưa

Ngày xưa Chúng tôi sống khổ thật, toàn dân gày guộc, hoạ hoằn mới thấy người beo béo

Bữa cơm ăn với tuyền rau và “tương cà là gia bản” suốt cả một thời kỳ luôn luôn đói ăn 1964-1986. Món thịt lợn và thịt gà chỉ lên mâm khi giỗ tết, chỉ giỗ tết thì mới dám thịt con gà, chung đụng thịt lợn đội sản xuất trong thôn Trung Kính hạ, ngày thưởng bìa đậu phụ, trứng gà vịt mua lẻ chưng tương, tôm ốc cua cá bắt ngoài ruộng về thay chất đạm. Đọc thêm: Trống tế – Hồn cốt quê hương

Nhớ bát canh rau tập tàng hái vườn và bờ ao của nhà :

• Xương sông
• dền
• ngọn mướp
• lá khoai lang
• ngọn bí ngô
• nụ mướp,
• lá ngót
• rau muống
• mồng tơi
• rau đay
• rau sam
• rau cải các loại
• rau cần
• ít lá ớt
• rồi dền cơm
• dền gai
• rau xương sông

… đủ cả bữa canh

Đọt khoai sọ non mang về cắt khúc (hay dọc khoai nước tím cắt vào bỏ lá rửa sạch rồi xắt ra bằng hai đốt ngón tay phơi khô cho vào chum) chờ hôm mưa rét lôi ra rửa sạch rồi giã lạc ra kho với tương ăn bùi béo mềm ngọt mà không hề ngứa.

Trám đen, trám xanh – hương vị khó quên

Trám đen mua chợ về thì om rồi chấm muối vừng hoặc cứ thế mà ăn. Trám xanh kho cá mương hay chạch trấu, có vị chua chua chát chát của trám xanh, vị béo bùi của chạch hòa quyện với nhau rất hợp. Xem thêm: Người Già Ở Quê Sột Soạt Chấm Com

Cà cuống – đặc sản xưa, hiếm nay

Ngày xưa môi trường còn nguyên sơ trong lành, ao đầm, mương lạch hoang hoá nhiều là địa chỉ tốt chỗ cho lũ cà cuống sinh sôi nẩy nở Sắp tới mùa mưa là giống này xuất hiệu nhiều. Còn nhớ, những năm nhà nước xây Lăng Bác Hồ ở quảng trường Ba Đình (Khánh thành trước ngày 2/9/1975). Công trình làm ban đêm bật đèn cao áp sáng rực, vì ánh sáng ở Lăng mà Cà cuống ở Hồ Tây bay về tập trung rất nhiều.

Xưa dọc đường Láng là cánh đổng trồng rau vả ngô, bên hữu ngạn sông Tô Lịch là cánh đồng trông thầy cã dãy núi đá vôi Kim bôi Hoà bình. Có đêm sau cơn mưa lũ cà cuống theo ánh sáng cột đèn đường Láng bay về nhảy múa loạn xạ đến mệt nhoài. Sáng ra đi làm ca 3 về thấy dưới chân cột đèn có nhiều con nằm rải rác (nhiều con chết, có còn còn sống ngọ nguậy)

Tất cả dù sống hay chết ăn được tất vì còn tươi, mang về chế biến được bữa tươi. Con cà cuống thịt thì không có bọng cay ở trên lưng loại này chỉ luộc ăn. Loại có bọng cay thì nhỏ con hơn một chút (có nhà đem cà cuống hấp chín ăn cũng rất ngon) còn thì đem nướng chín lấy thịt cà cuống dầm nước mắm mậu dịch.

Món trứng cà cuống ăn nhớ mãi, cắt cả cái ngọn cỏ có trứng mang về nướng rơm. Giòn sần sật còn con cà cuống nướng cũng ngon nhưng cay xè chảy nước mắt. Cà cuống đem về nướng chín, thả vào bát nước mắm, chấm với rau muống bè sông Tô Lịch (sau mưa ngọn rau dài 10-15cm mút máp thân, lơ thơ búp lá non). Rau muống luộc ròn sần sật ngon hơn thịt, chấm bát nước mắm nồng nàn đặc tinh dầu cà cuống quế, ăn ngon nuốt cả đũa, không phét tý nào sất cả “Nước mắm cà cuống bánh cuốn Thanh Trì” chứ bây giờ thì hiếm rồi)

Đọc nhiều chủ để tương tự ở: Kí ức xưa người già

Niềm vui sau mưa – cua cá, châu chấu đầy đồng

Sướng nhất sau trần mưa rào đầu mùa đi bắt bóng cua càng, cá rô rạch theo đàn qua đường làng, đường ruộng. Cũng ngày xưa ơi, cũng sau những trận mưa rào thối đất làm ướt cánh châu chấu, cào cào… cái thời sắp thu hoạch vụ lúa chiêm. Trên cánh đồng bãi Vò gạo đất cao ráo, người lớn trẻ con từng tốp đi trên bờ dùng vợt (cái đánh giậm nhỏ, vợt tay tre quấn túi đựng bằng nilong) vợt châu chấu, cào cào, muồm muỗm, mang về vặt cẳng chân răng cưa, vặt cánh rửa sạch ráo nước đem rang, mà phải rang với nước muối cà bát đựng trong chum đất nung mới lên mùi ngon.

Ngoài sân mưa rơi sầm sập, bưng bát cơm nóng hôi hổi có thêm đĩa “tôm bay” bên cạnh bát to đựng rau vườn nhà nấu luộc, kèm miếng cà bát dầm tương ngọt thỉu thiết tưởng còn gì thi vị hơn. Món châu chấu rang ngon hơn tôm rang phỏng ạ?

Xem thêm: Kỉ niệm Gà cúm rang gừng

Món ăn ngày xưa – nghèo mà ngon, khó quên

Những món ăn ngày xưa ấy có thể rất đạm bạc, nhưng lại nuôi lớn cả một thế hệ. Ngon không chỉ vì hương vị, mà vì gắn với thiên nhiên, với lao động, với ký ức của một thời gian khó. Nhắc lại chuyện cũ cho vui, mà cũng để nhớ, để tiếc, bởi nhiều món nay đã thật sự hiếm.

Chuyện cũ nhắc lại cho vuôi!