Điều phụ nữ ít khi nói ra và cách để thật sự hiểu họ

Thật trớ trêu thay, điều quan trọng nhất của một phụ nữ là hiểu về bản thân lại là thứ được xếp xuống hàng thứ yếu tới độ phải lật qua bao nhiêu tầng lớp của những cấm kỵ, họ mới có thể hiểu được mình.

Một ví dụ: Không phụ nữ nào nói về cơ thể của họ sau sinh. Thân thể ấy như lột xác, đau đớn, không còn đúng nguyên vẹn của hình mẫu cái đẹp thương mại. Eo không còn. Da xấu. Vết mổ dài và rõ nét. Tóc tai xõa sượi. Mùi mồ hôi đậm và khó chịu. Cơ thể như đứt rời thành từng mảnh. Tôi được biết sơ qua vậy vì sau khi bạn tôi sinh, cô mô tả vậy. Tôi không có kinh nghiệm.

Đọc ngay: Cách Nói Chuyện Hài Hước Tạo Thiện Cảm Với Con Gái

2. Cơ thể phụ nữ sau sinh – sự thật bị giấu kín

Ít ai nói về thân thể phụ nữ sau sinh. Cơ thể như bị lột xác: đau đớn, mệt mỏi, không còn đúng chuẩn “cái đẹp thương mại”.
Eo biến mất. Da sạm đi. Vết mổ dài, tóc rụng, mùi mồ hôi thay đổi. Cơ thể rã rời.

Một người bạn từng kể với tôi rằng sau khi sinh, cô không dám nhìn mình trong gương. Thân thể mềm nhão, xấu xí, khiến cô tự hỏi: “Liệu chồng mình còn muốn mình nữa không?”
Điều đau lòng là – không ai nói với cô điều đó là bình thường. Bởi phụ nữ hiếm khi chia sẻ thật về cơ thể và cảm xúc của chính mình, dù tất cả họ đều có thể trải qua điều tương tự.

Nhưng cô là phụ nữ duy nhất từng kể cho tôi về hình ảnh của bản thân sau ngày đi bệnh viện sinh nở. Cô không dám nhìn mình trong gương. Thấy mọi phần thân thể đều nhão nhoét, xấu xí.

Cô tự hỏi: Chồng cô có còn muốn cô không?

Từ khi sinh ra, xung quanh có biết bao phụ nữ bên cạnh, chưa một ai trao đổi với nhau về điều mà bất cứ ai trong họ cũng có thể trải qua. Đó là một hiện thực kín đáo bị cấm kỵ bởi sự tủi thân đơn độc.

3. Phụ nữ thường được dạy cách “làm” hơn là cách “hiểu”

Phụ nữ nói với nhau nhiều về cách làm đẹp, giữ chồng, ứng xử trong gia đình, dạy con, làm dâu…
Nhưng ít ai dạy phụ nữ hiểu chính bản thân:

• Vì sao ta có quyền tôn trọng cơ thể mình.

• Vì sao ta có quyền từ chối khi không muốn.

• Vì sao ta có quyền bảo vệ thân thể và cảm xúc vì niềm vui của chính mình.

Phụ nữ nói với nhau rất nhiều về cách làm đẹp, giữ dáng, giữ duyên, thu hút người họ muốn và cách họ phải/nên tương tác với người khác ra sao. Đó là bài học cơ bản mà phụ nữ lớn tuổi sẽ trao đổi với phụ nữ nhỏ tuổi, mẹ với con, chị với em, bạn bè với nhau. Người ta nói rất nhiều về cách giữ chồng, cách ở bên bạn trai, cách chăm sóc gia đình, cách dạy con, cách ứng xử với con dâu, cách hành xử khi bạn đồng nghiệp “quá đà”…

Nhưng trao đổi với nhau để hiểu về bản thân dường như là chủ đề không được quan tâm nhiều.

4. Hiểu phụ nữ là hiểu cơ thể, cảm xúc và giá trị của chính mình

a. Hiểu cơ thể phụ nữ

• Cơ thể thay đổi theo độ tuổi, theo chu kỳ, theo sinh sản.

• Cần hiểu rõ ham muốn tình dục, an toàn tình dục, quyền được đồng thuận, quyền được bảo vệ.

• Biết rõ nguy cơ sức khỏe: loãng xương, thay đổi hormone, trầm cảm sau sinh, hay việc mang thai ngoài ý muốn.

b. Hiểu cảm xúc và vị thế xã hội

• Là phụ nữ, ta có quyền học cao, có sự nghiệp, không bị phán xét là “gái hư” hay “ế chồng”.

• Hiểu những nỗi sợ, sự ràng buộc khiến ta mất tự do trong quyết định cuộc đời mình.

c. Hiểu để yêu và sống an nhiên

Khi hiểu bản thân, phụ nữ có thể đứng vững trên đôi chân mình, sống bình yên và tận hưởng cuộc sống – không bị cuốn vào định kiến, hay áp lực “phải hoàn hảo”.

Hiểu vì sao ta phải tôn trọng cơ thể, và người bạn đời không được đánh đập ta, không ai được chạm vào ta nếu ta không muốn và ta sẽ bảo vệ thân thể đó vì niềm vui của riêng mình.

Hiểu vì sao cảm xúc của ta đáng được trân trọng, và không ai nên có quyền dùng vấn đề giới tính để sỉ vả cảm xúc, tinh thần ta: Ví dụ, nhà có mỗi đứa con gái, lớn rồi cũng bỏ cha mẹ đi lấy chồng thôi – là một quan niệm tiêu cực về giới tính của ta.

Hiểu vì sao thân thể ta biến đổi theo độ tuổi, những bất an cảm xúc (có thể do hormone hay chu kỳ hay thời gian sinh sản gây ra), những độ chênh giá trị trong cách hiểu về đạo đức của bản thân và đạo đức mà xã hội quy định cho mình

Ví dụ: con dâu không được đi làm về trễ, phải về sớm phục vụ con trai của bà

1. Hiểu những vấn đề về thể chất giới tính (như ham muốn tình dục, không có tri thức về an toàn tình dục, sợ đối mặt với chủ đề cấm kỵ trong tình dục, bị bạn đời ép buộc quan hệ không dùng biện pháp an toàn, có thai ngoài ý muốn, phá thai hay giữ lại em bé và theo ý nguyện của ai, hay loãng xương có nguy cơ xảy ra ở tuổi nào)
2. Hiểu lo sợ về mặt xã hội (là phụ nữ, ta có quyền học cao không? – như nhiều gia đình vẫn nói – con gái học cao làm gì cho ế chồng, hay cách cộng đồng xung quanh nhìn nhận mình là “gái hư” hay “ngoan”).
3. Hiểu về những rào cản cảm xúc, nỗi sợ bị mất thể diện, danh dự là phụ nữ, hiểu về những ràng buộc khiến ta không còn tự do quyết định số phận mình.

Đó là những phần hiểu quan trọng để một phụ nữ có thể thấy cô đứng được trên đôi chân và tinh thần yên ổn và hưởng thụ cuộc sống. Đó lại là những phần hiểu biết bị che khuất bởi hàng ngàn status châm chọc, đùa bỡn hay ác ý nhắm vào nỗi hoang mang hay sự bực tức cực đoan trước vấn đề mà phụ nữ phải đối mặt mỗi ngày.

5. Cách để bắt đầu hiểu chính mình

Xem thêm tại sao con gái ngày càng khó tán?

• Trò chuyện thật lòng với người cùng giới hoặc bạn đời về những bất an, lo lắng, thay đổi trên cơ thể.

• Đặt câu hỏi cho chính mình:

  • Tình dục an toàn có ý nghĩa thế nào với tôi?

  • Khi nào tôi muốn sinh con?

  • Tôi muốn sự nghiệp của mình đi đến đâu?

  • Tôi ăn mặc, sống, yêu… là vì điều gì?

Đọc ngay: Cách tán gái trên Facebook: Gây tò mò bằng profile xịn xò

Nếu bạn muốn hiểu mình là phụ nữ ra sao, hãy đọc và trò chuyện với bạn cùng giới và bạn đời (dù là bạn trai hay bạn đời cùng giới) về những bất an có thể xảy đến mỗi ngày trên cơ thể bạn.
Từ đó, bạn nhìn thấy rõ hơn điều mình đang đối mặt:

• Với hai người, an toàn tình dục quan trọng ra sao?
• Với bạn, có thai vào thời điểm nào là bạn muốn?
• Với sự nghiệp, bạn muốn mình đi xa đến đâu và người thân nên hiểu bạn ao ước gì?
• Với thể diện xung quanh, bạn ăn mặc đẹp đến vậy có phải vì bạn là “gái hư” không?
• Với người ngủ chung giường, bạn thể hiện ham muốn đó thì bạn có phải là một cô gái “xấu” không?
• Với cô gái sau sinh, hãy nói với nhau (như bạn tôi kể tôi nghe) về cơ thể đầy tổn thương của cô, và cô kể chồng cô nghe cô sợ anh sẽ chán cô ra sao… và anh có dịp bày tỏ sự an ủi/hay thờ ơ để cô hiểu, và tôi có dịp an ủi bạn – dù chẳng giúp được gì.

6. Nữ quyền là quyền được sống đúng nghĩa phụ nữ

Lên mạng xã hội nói về nữ quyền không khiến bạn “có thêm quyền làm phụ nữ”. Bạn đã có quyền đó từ khi sinh ra.
Điều quan trọng là bạn có khả năng thực hiện quyền ấy hay không.

Chụp ảnh người bạn đời rửa chân cho bạn có thể khiến bạn nhận về nghìn lượt thích. Nhưng nếu bạn và người ấy hiểu rõ và tôn trọng nhau, biết cách tránh thai an toàn, biết chăm sóc sức khỏe và tương lai, đó mới là quyền làm phụ nữ thật sự – bền vững và tự do.

Lên mạng xã hội để nói về nữ quyền không giúp bạn có thêm quyền được là phụ nữ. Nếu bạn sinh ra là phụ nữ, quyền đó đương nhiên luôn ở trong thân thể và trái tim bạn. Nhưng có quyền chưa đủ, mà có khả năng thể hiện quyền của mình mới là điều quan trọng.

Nếu bạn chụp ảnh bạn đời đang rửa chân cho bạn và đăng lên mạng, bạn có quyền tự hào làm phụ nữ trong 1.000 like. Nhưng nếu bạn và bạn đời có thể hiểu rằng sử dụng cách tránh thai an toàn giúp bảo vệ sức khỏe của bạn và giúp bạn chủ động với tương lai – thì bạn có quyền tự hào làm phụ nữ trong suốt mỗi ngày 24 giờ bạn sống.

Hãy lắng nghe bản thân – chân thành – bởi ta là phụ nữ.