Giải Mã “Bủng Người Tươi Đách”: Câu Tục Ngữ Đầy Ẩn Ý

Ấy thế mà người bủng kia lại “tươi đách” đách. “Tươi đách” nghĩa là gì vậy.

“Đách” (còn gọi là “đếch”) là phương ngữ miền Trung, chỉ âm hộ hay lồn (bộ phận sinh dục nữ). Ta từng nghe tục ngữ “Người ta là hoa đách” (chứ không phải là “người ta là hoa đất”) với hàm ý “con người sinh ra trên đời như là một bông hoa nở ra từ “đách” vậy. “Tươi đách” tức “đách khoẻ, đách tốt”.

“Mà đách khoẻ là biểu hiện cho thể trạng sức khoẻ tốt của người phụ nữ nào đó. Điều đó hứa hẹn cho việc mang thai, sinh con để cái thuận lợi, tốt đẹp. Chà, một cô gái nào đó được đánh giá là “tươi đách” chắc chắn là một người vợ đảm, một nàng dâu đáng giá. Ông chồng nào chả mong, gia đình nhà trai nào chả muốn.

Có lẽ, theo hướng này, Nguyễn Đức Dương (trong Từ điển tục ngữ Việt, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2010) giải thích câu tục ngữ “bủng người, tươi đách” như sau: “(Nó) bủng người (nhưng chẳng sao hết), miễn cái đếch (đách) của nó tươi là được. Hay dùng để nhắc mọi người chớ có quá coi trọng vẻ ngoài của người vợ vì thực chất mới là cái chủ chốt”.

Đọc ngay: Tổng hợp 360 câu ca dao dân ca Việt Nam hay nhất từ 3 miền đất nước

Thật là một kinh nghiệm rất thực tiễn, rất đời. Người đời (qua từ điển của Nguyễn Đức Dương) hiểu như thế thì ta cũng biết như thế. Nhưng thực tế, rõ ràng có một vài vấn đề cần bàn.

Bởi nói chung, ai đó có dấu hiệu sức khoẻ không tốt (ốm yếu) thì chắc chắn mọi bộ phận trong cơ thể cũng không khoẻ. Các chỉ số như cân nặng, phong thái, nước da, dáng vẻ… quyết định nền tảng thể lực mỗi người. Da bủng dứ, da xanh mai mái đâu phải là người khoẻ mạnh (có khi là dấu hiệu của một bệnh mãn tính nào đó, bệnh thận chẳng hạn). Điều này dẫn đến sự suy giảm năng lực lao động, khả năng sinh sản. Nói chung là ảnh hưởng tới chất lượng sống. Chúng ta biết, ca dao có câu:

• Người xinh cái ấy cũng xinh
• Người giòn cái tỉnh tình tinh cũng giòn.

Hai câu thơ, có nghĩa khái quát là: “Cái ấy” của chị em luôn tỉ lệ thuận, tương xứng với dáng vẻ bề ngoài. Cô em nào khoẻ mạnh, có dáng người thon gọn và nhất là có khuôn mặt đẹp, ưa nhìn thì tất nhiên “cái kia” cũng hấp dẫn, đáng yêu. Chứ cô em nào xấu xí (chả cần so với Thị Nở, chỉ thấy dáng nàng xấu, da nàng không tươi mịn, mặt nàng không coi được) thì “cái ấy” dẫu có các vàng cũng chẳng hấp dẫn với ai cả. “Nom mặt mà bắt hình dong”. Nếu được ai đó giới thiệu, các chàng trai sẽ nhanh chóng “rút quân về nước” ngay “từ vòng gửi xe”.

Thứ hai, cái này thì hoàn toàn khoa học và logic. Một ai đó, có bề ngoài “bủng người” thường là dấu hiệu tình trạng sức khoẻ không tốt (ốm đau, bệnh tật lâu ngày sinh ra thiếu máu, mất sinh khí). Thể trạng như thế thì chắc chắn mọi “cơ quan đoàn thể” trong người sẽ không bình thường, không khoẻ.

Dĩ nhiên, đây là tục ngữ nên không thể hiểu một cách máy móc. “Bủng người, tươi đách” là một cách nói dung thủ pháp “hoán dụ và ẩn dụ”. Hoán dụ là lấy cái bộ phận (đách của cô gái) làm cái tiêu biểu (cơ thể của cô ấy). Ẩn dụ là “cái thực chất (về sức khoẻ) mới quan trọng, chính nó quyết định bản chất chứ không phụ thuộc vào “cái vẻ không tích cực” bên ngoài của cô ta”

“Tươi đách” nghĩa là gì?

Video trên fanpage Sột Soạt

Từ “đách” (hoặc “đếch”) là phương ngữ miền Trung, mang nghĩa chỉ bộ phận sinh dục nữ.
Trong ngôn ngữ dân gian, từ này tuy thô mộc nhưng không mang ý tục tĩu trong ngữ cảnh ca dao tục ngữ – mà thể hiện cách nói tự nhiên, trực diện của người nông dân.

Ví dụ tục ngữ khác có câu:

“Người ta là hoa đách”
(chứ không phải “hoa đất”)

Câu này ngụ ý con người sinh ra từ chỗ ấy, ví như một bông hoa nở ra từ nguồn cội sinh sản.

Do đó, “tươi đách” nghĩa là bộ phận sinh dục khỏe mạnh, hồng hào, tượng trưng cho sức khỏe và khả năng sinh nở tốt của người phụ nữ.

Giải nghĩa tục ngữ “Bủng người, tươi đách”

Theo Từ điển tục ngữ Việt Nam (Nguyễn Đức Dương, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2010):

“Bủng người tươi đách” có nghĩa là dù bề ngoài người phụ nữ trông yếu ớt, nhưng phần “đách” (tức cơ quan sinh sản) vẫn khỏe mạnh – điều đó mới là điều quan trọng.

Hay nói cách khác:
“Nó bủng người chẳng sao, miễn cái đách tươi là được.”

Câu này dùng để nhắc nhở người đời đừng quá coi trọng vẻ ngoài, mà nên đánh giá thực chất, đặc biệt là sức khỏe sinh sản – yếu tố cốt lõi của người phụ nữ trong quan niệm xưa.

Phân tích sâu hơn về nghĩa tục ngữ

Nhưng có lẽ, đó chỉ là quan niệm mang tính nhân văn nhiều hơn là thực chất của vấn đề. Cô em nào đó cứ “bủng người” đi, tôi chắc các chàng trai sẽ lập tức quay mặt đi nơi khác.

Đọc thêm: Tổng hợp 775 câu thành ngữ tục ngữ Việt Nam dạy bạn những bài học đắt giá

Phân tích sâu hơn về nghĩa tục ngữ

a. Góc nhìn hiện đại và khoa học

Nếu xét theo y học, người có vẻ bủng beo, da nhợt nhạt thường là người sức khỏe yếu, thiếu máu, có bệnh mãn tính hoặc suy nhược cơ thể.
Do đó, nói “bủng người mà tươi đách” có phần nghịch lý nếu hiểu theo nghĩa đen.

Bởi thể trạng yếu thì khó có thể sức khỏe sinh sản tốt.
Câu tục ngữ vì vậy mang tính hoán dụ và ẩn dụ:

• Hoán dụ: Lấy “đách” làm biểu tượng cho “thực chất cơ thể”.

• Ẩn dụ: Đề cao giá trị bên trong, cái thực chất hơn cái bề ngoài.

b. Quan niệm dân gian về vẻ đẹp và sức khỏe

Dân gian còn có câu:

“Người xinh cái ấy cũng xinh,
Người giòn cái tỉnh tình tinh cũng giòn.”

Hai câu thơ thể hiện niềm tin rằng vẻ đẹp bên ngoài thường tỉ lệ thuận với sức khỏe bên trong.
Cô gái khỏe mạnh, tươi tắn thì mọi thứ đều “tươi”;
Ngược lại, người ốm yếu, da bủng, mặt xạm thường khiến người khác mất thiện cảm, dù bản chất có thế nào đi nữa.

Ý nghĩa nhân văn của câu “Bủng người tươi đách”

Câu tục ngữ “Bủng người tươi đách” không chỉ phản ánh tư duy sinh học dân gian, mà còn thể hiện cái nhìn nhân bản, đời thường của người Việt cổ.

• Ở tầng nông dân: đó là kinh nghiệm chọn vợ, nhìn người.

• Ở tầng triết lý: là bài học về việc nhìn nhận giá trị thật, không chỉ qua vẻ bề ngoài.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, ta nên hiểu câu này dưới góc độ văn hóa – ngôn ngữ học, tránh dùng trong giao tiếp thường ngày vì tính thô tục của từ ngữ.